Żywienie kobiety karmiącej ma ścisły związek z żywieniem niemowlęcia
W okresie karmienia dziecka piersią zapotrzebowanie kobiety na
składniki odżywcze jest wyższe niż w drugiej połowie ciąży. Wiąże się
to z codziennym wytwarzaniem mleka przez jej organizm, któremu w
związku z tym trzeba dostarczyć więcej białka, witamin, wapnia, mag
nezu, żelaza, fosforu (i innych składników mineralnych), a także ene
rgii. Ilości tłuszczu i węglowodanów pozostają jednak na tym samym
poziomie, zwiększa się natomiast ilość cukru do słodzenia napojów,
które przy karmieniu piersią trzeba przyjmować w nieco zwiększonej
ilości. Kobieta karmiąca wydziela ok. 1 I mleka dziennie, powinna
więc w swoich codziennych posiłkach uzyskać dodatkowo tyle składników odżywczych i energii, ile wraz z mlekiem oddaje swemu dziecku (nie mniej). Idzie bowiem o to, by w tym okresie nie zubożyła włas
nego organizmu. Przyjmuje się na ogół (w odniesieniu do diety nor
malnej), że kobieta karmiąca powinna otrzymywać dodatkowo ok.
1000 kcal (4186 kJ) dziennie. Toteż potocznie mówi się, że „kobieta
karmiąca powinna jeść 1 porcję dla siebie, a pół porcji dla dziecka".
Niedostateczne i nieregularne odżywianie się kobiety karmiącej wpływa niekorzystnie na wydzielanie mleka i może doprowadzić do utraty
pokarmu.
Podana niżej dzienna racja pokarmowa kobiety karmiącej uwzglę
dnia wszystkie składniki odżywcze stanowiące podstawę prawidłowe
go żywienia. Przy układaniu jadłospisów należy jednak stosować
różnorodne produkty występujące w ramach poszczególnych grup.
Dotyczy to zwłaszcza warzyw, owoców, kasz, pieczywa, serów. Nie
ma bowiem w przyrodzie produktów o jednakowym składzie i chociaż
często wykazują one wiele wartości wspólnych, każdy z nich ma też
wartości specyficzne, jemu tylko właściwe.
Jeśli kobieta nie ma skłonności do tycia, to produkty zbożowe
(chleb, kluski, kasze) i ziemniaki może spożywać w podanych ilościach, ale jeśli tyje, powinna je ograniczać. W zimie i wczesną wiosną
kobieta karmiąca powinna przyjmować dodatkowo witaminę A, D, Coraz B, i B2 lub B compositum (czy specjalny preparat multiwitami
nowy). Poprzestając wyłącznie na produktach żywnościowych, nie
mogłaby w tym okresie pokryć dodatkowego zapotrzebowania na witaminy, ponieważ zawartość witamin w produktach, które są długo
przechowywane (warzywa, owoce, ziemniaki itp.), stale się obniża.
Mniej witamin jest wówczas także w produktach mlecznych, tj. w maśle, śmietanie, serach, gdyż w tym okresie krowy nie korzystają z zielonej paszy i nie przebywają na słońcu i na powietrzu.
Wbrew panującym przesądom kobieta karmiąca może jeść prawie
wszystko, a więc także potrawy kwaśne, np. surówki z kiszonej kapusty, ogórki kiszone, kwaśne jabłka, może też pić kwas z kiszonych buraków czy serwatkę (zawiera bardzo dużo wapnia). Dla zaostrzenia
apetytu może używać niewielkich ilości chrzanu (bez octu) i łagodnej
musztardy. Przyprawy korzenne (pieprz, ziele angielskie, paprykę, gałkę muszkatołową itp.) musi jednak stosować z wielkim umiarem, starając się zastępować je przyprawami zielonymi i ziołowymi (koperek,
natka pietruszki, szczypiorek, majeranek itp.). Wykluczamy natomiast
spożywanie czosnku, którego zapach przechodzi do mleka, nadając
mu bardzo nieprzyjemny zapach i smak.
Ograniczamy ponadto lub wykluczamy (zależnie od reakcji organizmu) spożywanie suchych roślin strączkowych (grochu, fasoli, so
czewicy, bobu), gotowanej kapusty, a niekiedy i razowego chleba,
gdyż są to produkty powodujące powstawanie gazów trawiennych u
matki (wzdęcia). Skłonność dziecka do kolki gazowej (do wzdęć bolesnych) nie jest natomiast zależna od pokarmu matki. Według niektórych pediatrów niemowlęciu karmionemu wyłącznie naturalnie należy
zamiast jednego karmienia piersią podawać codziennie jeden posiłek
(mieszankę) przygotowany z mleka krowiego w proszku. Wpływa to
na zmianę flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym i zapobiega
tworzeniu się gazów.
Kobieta karmiąca nie powinna nadużywać mocnej kawy i herbaty.
Nie wolno jej też pić żadnego alkoholu, a więc także wina i ciemnego
piwa, ani palić papierosów, gdyż w przeciwnym razie alkohol i nikoty
na zostaną przekazane dziecku wraz z pokarmem. Nie może również
przebywać w towarzystwie osób palących, zostało bowiem naukowo
potwierdzone, że nikotyna przenika do organizmu wszystkich osób,
które przebywają w zadymionym pomieszczeniu.
Specjalną uwagę należy zwrócić na leki i w wypadku konieczności
ich stosowania porozumieć się z lekarzem w poradni D, do której
dziecko należy. Przyjmowanie pewnych leków jest bowiem niedopu
szczalne zarówno w okresie ciąży, jak i karmienia.
Należy również pamiętać, że poza prawidłowym żywieniem bardzo
duży wpływ na wydzielanie pokarmu ma także uregulowany tryb i
właściwe warunki życia kobiety karmiącej, a więc: odpowiednia ilość
snu i odpoczynku, nieprzeciążanie się pracą, pobyt i ruch na świeżym
powietrzu oraz pogodna atmosfera w domu.
Kobieta karmiąca powinna spożywać 5 posiłków dziennie, stosując
zasady planowania jadłospisów dla kobiety ciężarnej, lecz zwiększa
jąc ilości niektórych produktów uwzględnionych w tych jadłospisach.
30.01.2011. 14:56