Proces powstawania pokarmu i znaczenie siary
Już w czasie ciąży w organizmie kobiety są produkowane hormony
(głównie prolaktyna, produkowana przez przysadkę mózgową), które
powodują rozrost gruczołów piersiowych i przygotowują je do wytwarzania pokarmu. Po porodzie i przystawieniu noworodka do piersi poziom prolaktyny się zwiększa. Proces ten jest fizjologicznie dość zło
żony i, jak wykazały badania, ściśle powiązany z centralnym układem
nerwowym. Podczas ssania noworodek drażni delikatnie zakończenia
nerwowe znajdujące się w skórze brodawek sutkowych matki, sygnały te przesyłane są do jej kory mózgowej, a następnie do przysadki,
która wydziela prolaktynę. Im wyższy jest poziom prolaktyny we krwi,
tym więcej wytwarza się pokarmu. Dlatego wbrew do niedawna przyjętym zasadom karmienia noworodka w ściśle określonych godzinach
i określoną ilość razy na dobę (najczęściej co trzy godziny), przeważa
obecnie pogląd, że zasady te nie powinny być zbyt rygorystycznie
przestrzegane i że karmienie należy dostosowywać do indywidualnych potrzeb dziecka.
Nie od razu po urodzeniu dziecka matka ma pokarm normalny
i w dużej ilości. Początkowo z piersi wydziela się w niewielkich iloś
ciach tzw. siara, czyli młodziwo, mająca wygląd bardzo gęstego mleka o barwie kremowożółtej. Ponieważ nie wszystkie matki wiedzą, jak
wielkie znaczenie i jak wielką wartość dla noworodka ma siara, należy
wyjaśnić, że jest to pokarm najbardziej przystosowany do odżywiania
noworodka w pierwszych dniach życia. Jej podstawową zaletą jest
bardzo duża ilość ciał odpornościowych, które chronią niemowlę
przed chorobami wywoływanymi przez bakterie i wirusy. Ponadto siara zawiera kilka razy więcej białka niż wydzielające się później mleko,
zawiera także więcej składników mineralnych i witamin (zwłaszcza wi
taminy A i E), a mniej tłuszczu i cukru. Białko występuje w siarze
głównie w postaci globulin, tj. w postaci najłatwiej przyswajalnej, a je
go udział dochodzi do 8%. Ponieważ białko siary może być bez stra
wienia wessane w przewodzie pokarmowym, noworodek z łatwością
przyswaja je wraz z ciałami odpornościowymi. Siara ma również
własności bakteriobójcze. Jest także lekko przeczyszczająca, co
ułatwia noworodkowi wydalenie gęstej smółki, tj. pierwszego stolca,
który wytworzył się jeszcze w życiu płodowym.
Dzięki własnościom siary nawet maleńkie jej ilości wystarczają
niemowlęciu w pierwszych dniach życia. Pojemność żołądka noworodka jest bowiem początkowo bardzo mała i wynosi 8—10 ml, tj.
1,5—2 łyżeczek do herbaty, a dopiero w drugim tygodniu życia do
chodzi do 100 ml. Na początku siara wydziela się w ilości 10—100 g
dziennie, ale z dnia na dzień jej ilość wzrasta, a w 3 do 5 dni po porodzie zjawia się juz mleko (tzw. przejściowe), które w ciągu pierwszych
3 do 4 tygodni przybiera stopniowo charakter „pełnego" mleka kobie
cego. Stopniowo zwiększa się także ilość mleka. Dlatego w pierwszych dniach karmienia nie należy się obawiać, że pokarmu jest
zbyt mało i że dziecko się zagłodzi, gdyż właśnie taki pokarm i w takiej
ilości jest mu w tym okresie potrzebny.
Pod koniec pierwszego miesiąca ilość tłuszczu i cukru w mleku kobiecym zwiększa się, co wpływa na wzrost wartości energetycznej
mleka, a ilość białka spada. W ten sposób skład mleka dostosowuje
się do potrzeb rozwojowych dziecka i jego możliwości przyswajania.
30.01.2011. 14:45