Do ciąży i porodu trzeba się przygotować
Zjawiskiem normalnym występującym w związku małżeńskim jest
pragnienie posiadania dziecka, zwłaszcza jeśli opiera się on na wzajemnych uczuciach. Realizacja tego pragnienia wzbogaca życie rodzinne i pogłębia jego sens. Decydując się na posiadanie dziecka,
musimy jednak zdać sobie sprawę z tego, że jeszcze przed jego urodzeniem trzeba się wiele nauczyć i o wiele rzeczy zadbać, zwłaszcza
o własne zdrowie, które jest równocześnie „kapitałem" zdrowia dla po
tomstwa, przesądza bowiem w dużej mierze o tym, czy dziecko urodzi
się zdrowe, silne, bez wad rozwojowych, z ciąży donoszonej, bez powikłań. Poza zdrowiem rodziców istotne są także warunki higieniczno bytowe, jakie stworzymy przyszłej matce (aby przebieg ciąży był
prawidłowy) i narodzonemu dziecku (aby mogło się prawidłowo rozwijać).
Ponieważ bardzo wiele zależy od sposobu odżywiania się kobiety w
okresie ciąży, a także od karmienia dziecka po jego urodzeniu, zagadnieniom tym poświęcono w książce wiele miejsca. Prawidłowe
żywienie nie polega na tym, żeby kobieta w okresie ciąży „jadła za dwoje", ale na tym, żeby spożywane przez nią potrawy zawierały wystarczającą ilość składników odżywczych niezbędnych do zachowania jej zdrowia i sił oraz do normalnego rozwoju płodu. Warunki egzystencji rodziny mają zatem duże znaczenie nie tylko po urodzeniu
dziecka, ale także od chwili jego poczęcia do przyjścia na świat. Za
pewnienie przyszłej matce odpowiednich warunków dopiero w okresie zaawansowanej ciąży nie wyrówna szkód, jakie mogą powstać już
w pierwszych tygodniach ciąży.
Przed ciążą należy zasięgnąć porady w powołanych do tego celu
instytucjach, a najlepiej — w placówkach Towarzystwa Rozwoju Rodziny. W placówkach tych pracują zespoły specjalistów (ginekolog,
seksuolog, psycholog, pedagog itp.), którzy udzielają wskazówek
osobom zainteresowanym posiadaniem dziecka i wyjaśniają im różne
związane z tym zagadnienia. Przyszli rodzice dowiedzą się tam m.in. o
tym, że zajście w ciążę powinno nastąpić w czasie, kiedy oboje są
zdrowi, tzn. nie chorują na choroby bakteryjne lub wirusowe (zwłaszcza na różyczkę, półpasiec, świnkę, grypę), nie gorączkują, nie
przyjmują antybiotyków, sulfonamidów, leków hormonalnych, przeciwuczuleniowych czy innych, które mogą być szkodliwe dla płodu. W
okresie kilku dni poprzedzających zapłodnienie nie mogą także być
prześwietlani promieniami rentgena ani pić alkoholu pod żadną po
stacią (niektórzy lekarze zalecają także, aby mężczyźni w tym czasie
nie zażywali gorącej kąpieli).
Według opinii lekarzy specjalistów do urodzenia pierwszego dziec
ka najlepszy jest ten okres w życiu kobiety, gdy ma ona od 18 do 28
lat (wg opinii I. Roszkowskiego pierwsze dziecko powinno być urodzone przed 24, a ostatnie przed 35 rokiem życia kobiety ). Jeśli
wiek przyszłej matki nie mieści się w tych granicach, konieczne jest
poddanie się badaniom wykonywanym w placówkach specjalistycz
nych zajmujących się poradnictwem genetycznym i diagnostyką
przeprowadzaną między 15 a 16 tygodniem ciąży. Rodzenie dzieci
po 40 i przed 18 rokiem życia jest niewskazane, gdyż nie sprzyja to
prawidłowemu rozwojowi płodu.
W okresie zaistniałej ciąży wskazane jest ze wszech miar, aby oboje
małżonkowie korzystali z kursów poradni dla rodziców. Kursy tego ty
pu, prowadzone przez Zakład Zdrowia Rodziny Instytutu Matki i
Dziecka, stwarzają właściwy klimat psychologiczny u młodych rodziców oraz dostarczają im niezbędnych wiadomości związanych z fizjologicznym przebiegiem ciąży i porodu, a także z higieną matki w okre
sie ciąży. Na kursach można uzyskać ponadto praktyczne wskazówki
dotyczące karmienia noworodka i jego pielęgnowania (kąpieli, prawid
łowego przewijania, spaceru itp.), połączone z pokazami. Prowadzi się
na nich również ćwiczenia gimnastyczne mające na celu przygotowanie fizyczne i psychiczne kobiety do tego wielkiego i trudnego wy
darzenia, jakim jest poród.
Kursy, wykłady i pokazy o podobnej tematyce są prowadzone
w różnych miastach naszego kraju przez różne placówki, takie jak:
szkoły rodzenia, szkoły matek, poradnie „K", uniwersytet dla rodziców
itp. Działalność ta nie jest niestety dostatecznie spopularyzowana,
dlatego też przyszli rodzice, pragnący naprawdę zdrowia i szczęścia
swego dziecka, muszą dołożyć starań, aby ustalić w swoich miejscach zamieszkania adres takiej placówki i w porę zgłosić się na
przeszkolenie.
Omawianej tu tematyce są poświęcone także różne książki, broszury, poradniki popularnonaukowe, czasopisma oraz audycje radiowe i
telewizyjne. Trzeba się nimi interesować nie tylko po urodzeniu, ale i
przed urodzeniem dziecka.
Niezależnie od uzyskiwania różnych informacji z lektury czy w instytucjach, które zajmują się sprawami rodziny i prawidłowego rozwoju
dziecka, przyszła matka musi — od stwierdzenia ciąży i przez cały
czas jej trwania — korzystać z opieki lekarskiej w poradni „K" lub ośrodku zdrowia i poddawać się badaniom okresowym wyznaczanym
przez ginekologa, aby mieć pewność, że przebieg ciąży jest prawidłowy. Lekarz w poradni „K", zajmujący się ciężarną, powinien ponadto
udzielić jej wskazówek dotyczących zachowania higieny osobistej w
okresie ciąży. W pierwszej połowie ciąży przewiduje się wizyty u lekarza co miesiąc, z tym że pierwsza wizyta powinna mieć miejsce zaraz
po stwierdzeniu ciąży. W drugiej połowie powinny się one odbywać
co 3 tygodnie, a w ostatnich 6 tygodniach — nawet co 1 lub 2 tygodnie. Bardzo niekorzystne jest, gdy pierwsza wizyta u lekarza następuje
dopiero w 2 lub 3 miesiącu ciąży, czyli gdy zawiązki narządów płodu
są już uformowane i nie można przeciwdziałać ewentualnemu występowaniu czynników zagrażających prawidłowości przebiegu tego
procesu.
W Polsce każda kobieta w ciąży, nawet nie ubezpieczona, ma prawo do bezpłatnej opieki profilaktycznej i powinna z niej korzystać.
Stwierdzono, że kobiety objęte opieką poradni „K" rodzą dzieci o wyż
szym współczynniku inteligencji, co zapewne można tłumaczyć tym,
że częściej korzystają z zaleceń mających na celu chronienie płodu i
zapewnienie mu prawidłowego rozwoju. W warunkach wiejskich opieka nad przyszłą matką powinna być sprawowana nie tylko przez lekarza z ośrodka zdrowia, lecz w dużej mierze także przez położne, poś redniczące między lekarzem a kobietą w ciąży, zwłaszcza w rejonach
oddalonych od ośrodka zdrowia. Nie zwalnia to jednak od przestrzegania wyznaczonych terminów wizyt u lekarza.
Na początku ciąży konieczna jest wizyta u lekarza internisty
i przeprowadzenie badań podstawowych, które mają na celu ustalenie składu morfologicznego krwi, określenie grupy krwi i czynnika Rh (zgodność grupy krwi matki i ojca), dokonanie analizy moczu itp. Wyniki tych badań, jako niezwykle ważne, są wpisywane do
karty kobiety ciężarnej i brane pod uwagę przy ocenie stanu jej
zdrowia.
Na początku ciąży i w okresie jej trwania (co 2 miesiące) konieczne
są także wizyty u lekarza dentysty. Zęby dotknięte próchnicą, nie
nadające się do leczenia, muszą być jak najprędzej usunięte, ale przy
znieczuleniu miejscowym i nie w te dni, na które normalnie przypadałaby miesiączka.
30.01.2011. 14:24