Planowanie całodziennego Jadłospisu dla kobiety w ciąży
Przy planowaniu całodziennego jadłospisu produkty przewidziane
w racji pokarmowej na 1 dzień należy rozdzielić między 3 posiłki
główne, tj. pierwsze śniadanie, obiad i kolację, oraz 2 posiłki małe, tj.
drugie śniadanie i podwieczorek. Łącznie wskazane jest bowiem spo
żywanie 5 posiłków dziennie, a w każdym razie nie mniej niż 4. Po
winno się to odbywać w wyznaczonych stałych godzinach. Bardzo
niekorzystne jest, szczególnie w okresie ciąży, nieregularne spożywa
nie posiłków. Jemy wtedy na ogół pospiesznie i zbyt dużo na jeden
raz. Może się też zdarzyć, że minie nam apetyt i zjemy zbyt mało.
Wszystko to nie wpływa dodatnio ani na przebieg trawienia, ani na
prawidłowe przyswajanie pokarmów.
Pierwsze śniadanie. Pierwsze śniadanie jest bardzo ważnym po
siłkiem, na który powinno przypadać ok. 25% wartości odżywczej i
energetycznej produktów stanowiących dzienną rację pokarmową.
Wiąże się to z tym, że następuje ono po długiej przerwie nocnej, gdy
organizm znajduje się w stanie hipoglikemii, objawiającej się spadkiem glukozy (cukru) we krwi, i powinien być ponownie szybko zasilony w składniki odżywcze. Posiłku tego nie można zatem lekceważyć,
zwłaszcza podczas ciąży. Pierwsze śniadanie kobiety ciężarnej po
winno się składać przede wszystkim z mleka, które można przyrządzać na różne sposoby (z dodatkiem kawy zbożowej, esencji herbaty,
kakao lub w postaci zupy mlecznej), a poza tym z pieczywa miesza
nego (białe, razowe, graham itp.). Pieczywo, posmarowane niewielką
ilością masła, należy uzupełnić takimi dodatkami białkowymi, jak: jaja
i sery pod różnymi postaciami, wędliny i zimne mięsa pokrajane w
plasterki, domowy pasztet itp. Konieczny jest także dodatek surowych
warzyw lub owoców, choćby w niewielkiej ilości; mogą to być: pomidor, papryka, szczypiorek, rzodkiewki, ogórek świeży lub kiszony, mus
owocowy lub owoce świeże, np. jabłko, gruszka, śliwki, truskawki, ja
gody, maliny, czereśnie itp., zależnie od tego, czym rozporządzamy.
Drugie śniadanie. Jeśli zjadamy normalnie takie pierwsze śniadanie, które pokrywa ok. 25% dziennego zapotrzebowania na składni
ki odżywcze, to drugie śniadanie może być posiłkiem małym, pokry
wającym tylko ok. 10% tego zapotrzebowania. Wystarczą zatem 2 lub
3 kanapki z masłem i dodatkami bogatymi w białko oraz owoce lub warzywa. Wskazane jest jednak, aby pieczywo i dodatki do pieczywa
były inne niż te, które występowały w pierwszym śniadaniu. Jako napój najczęściej stosujemy herbatę; może ona być jednak zastąpiona
przez sok owocowy lub pomidorowy, kefir, jogurt, koktajl mleczno o
wocowy itp.
Obiad. Obiad traktowany jest powszechnie jako posiłek główny w
ciągu dnia. Zgodnie z zasadami żywienia na obiad powinno przypa
dać ok. 35% wartości odżywczej i energetycznej produktów stano
wiących dzienną rację pokarmową. Z tego względu planujemy go jako posiłek obfitszy, bardziej od innych urozmaicony, obejmujący
głównie potrawy gotowane, przyrządzone z różnorodnych produktów.
Zwyczajowo za najważniejsze w obiedzie uważamy drugie danie, które powinno się składać z potrawy bogatej w pełnowartościowe białko
mięsa, ryb, podrobów, sera, jaj i być uzupełnione potrawą z warzyw
gotowanych lub surówką. Na drugie danie podaje się także potrawy
półmięsne, np.: rybę w jarzynach, fasolkę szparagową w sosie pomidorowym z parówkami lub jajami, gulasz mięsno jarzynowy, gołąbki z
kapusty nadziewane mięsem i ryżem, makaron zapiekany z mięsem
z dodatkiem surówki z warzyw. Najważniejszym daniem obiadowym
może też być sporadycznie zupa, ale musi ona być wówczas pełno
wartościowa i zawierać jak najwięcej składników odżywczych. Po zupie można podać wówczas potrawę z sera czy jaj oraz deser mleczny, twarożek homogenizowany z owocami itp.
Podwieczorek. Podwieczorek powinien się składać głównie ze
świeżych lub mrożonych owoców spożywanych na surowo, a w zimie
częściowo także z przetworów domowych w postaci kompotów, dżemów, musów, soków itp. Wskazane są również desery mleczno owocowe, np. koktajle, kisiele. Podwieczorek powinien pokrywać 5—10%
dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze.
Kolacja. Kolacja nie powinna obejmować tych samych potraw,
które były już tego dnia stosowane w posiłkach ją poprzedzających.
Należy bowiem pamiętać o tym, że tylko pożywienie urozmaicone,
złożone z różnorodnych produktów, jest bogate w składniki odżywcze
niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Musimy zwracać szczególną uwagę na tę zasadę, jeśli w pierwszych miesiącach
ciąży męczą kobietę nudności i wymioty. Czuje ona wówczas niechęć
do wielu pokarmów i ma apetyt tylko na niektóre. W okresie wymiotów
należy się zatem jeszcze bardziej troszczyć o dobór potraw i podawać
posiłki częściej niż 5 razy dziennie, ale w mniejszych porcjach.
Kolację należy spożywać co najmniej na 2 godziny przed snem
i włączać do niej potrawy lekko strawne, np. sałatki warzywne i warzywa na gorąco (z wyjątkiem strączkowych i kapusty), galarety
mięsne i rybne, kasze z mlekiem zsiadłym, potrawki, ryż lub makaron
z sosem mięsnym. Nieodzowne są oczywiście również owoce.
Produkty podawane na kolację powinny pokrywać ok. 25% dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze.
30.01.2011. 14:35